• GRUPA ORLEN (strona główna)
Dla niedowidzącychRozmiar tekstu: AAA
Czy wiesz, co to jest asfalt naturalny?

08-05-2019  

Obecnie stosowany asfalt do budowy nawierzchni drogowych pochodzi w znacznej większości z procesów rafinacji ropy naftowej. Nie należy jednak zapominać, że pojęcie asfalt może odnosić się również do substancji naturalnie występującej w przyrodzie. 

Asfalt naturalny podobnie jak ropa naftowa powstały dziesiątki milionów lat temu przez przeobrażenie szczątków roślinnych oraz szczątków zwierzęcych nagromadzonych wraz z drobnymi cząstkami mineralnymi w osadach morskich. Przeobrażenie części organicznych w bituminy (asfalt, kerogen, ropę naftową) odbywało się w odpowiednim środowisku redukującym, przy odpowiedniej temperaturze (50°C ÷ 150°C), ciśnieniu, działalności bakterii oraz oddziaływaniu pierwiastków promieniotwórczych [1].

Asfalt naturalny może występować w postaci jezior asfaltowych, piasków bitumicznych, asfaltytów, skał nasyconych asfaltem i pirobitumów [2].
Największym i najbardziej znanym jeziorem asfaltowym jest jezioro Pitch Lake na wyspie Trynidad w pobliżu miasta La Brea. Jego powierzchnia wynosi około 46 ha, a głębokość dochodzi do 106 m [3]. Drugie największe jezioro asfaltowe to Lake Bermudez w Wenezueli, co prawda jego powierzchnia jest znacznie większa niż jeziora Pitch Lake – wynosi 445 ha, ale głębokość waha się od 1,5 m do 2 m, więc jest znacznie mniejsze pod względem objętości. Natomiast asfalt z jeziora Lake Bermudez jest znacznie mniej zanieczyszczony materiałami obcymi [4]. 

Depozyty piasków bitumicznych traktowane są jako rodzaj złoża ropy naftowej. Mogą występować w formie nieskonsolidowanej lub jako piaskowce nasycone bituminami. Największe zasoby piasków bitumicznych znajdują się w Kanadzie i Wenezueli. Kanadyjska prowincja Alberta posiada większość rezerw tego surowca na świecie. W depozytach o powierzchni około 142 tys. km2 zawartych jest 166 miliardów baryłek ropy naftowej, co sprawia, że Kanada jest trzecim największym posiadaczem zasobów tej kopaliny. W przeszłości surowiec ten był bezpośrednio wykorzystywany bez rafinacji do budowy utwardzonych dróg [5]. Obecnie, w celu wykorzystania pełnego potencjału, piaski bitumiczne poddawane są procesom rafinacji w rafineriach. Jednakże technologia przerobu takiego surowca jest bardzo zaawansowana, co podnosi koszt produkcji [6].

Asfaltyty to skały osadowe pochodzenia organicznego o czarnej barwie i szklistym połysku, odznaczające się wysoką temperaturą mięknienia. W odróżnieniu od piasków bitumicznych, zawierają bardzo znikome ilości materiału mineralnego [7]. Najsłynniejszym asfaltytem jest Gilsonit wydobywany w stanie Utah i Colorado w USA, natomiast w Europie wydobywany jest w Albanii (Selenizza).

Historyczne zastosowanie asfaltu naturalnego zostało opisane w artykule pt: „Czy wiesz...Kto wynalazł asfalt?” [8]. Obecnie asfalt naturalny jest wykorzystywany w wielu gałęziach gospodarki. Przede wszystkim jest stosowany jako dodatek do mieszanek mineralno-asfaltowych (MMA) w celu poprawy parametrów fizykomechanicznych nawierzchni. Korzystny wpływ dodatku asfaltu naturalnego jest udowodniony w zakresie rozszerzenia temperaturowego zakresu sprężystości, poprawy odporności na starzenie, poprawy odporności na koleinowanie, podwyższeniu modułu sztywności MMA w betonie asfaltowym o wysokim module sztywności AC WMS [9, 10]. Ponadto asfalt naturalny wykorzystywany jest również jako dodatek do płuczki wiertniczej używanej przy odwiertach w złożach gazu i ropy naftowej, w przemyśle drukarskim jako dodatek do czarnego tuszu, w przemyśle metalurgicznym jako dodatek do piasku hutniczego oraz w procesach odsiarczania stali, w przemyśle chemicznym jako dodatek do farb, lakierów i klejów [10, 11]. 

Asfalt naturalny jest niezwykle cennym surowcem o bardzo szerokim zastosowaniu. Jednakże jak każda kopalina jest surowcem nieodnawialnym i powinien być używany w sposób odpowiedzialny i zrównoważony.
 
Bibliografia
[1] Encyklopedia Powszechna PWN, tom 4, str. 54. Państwowe Wydawnictwo Naukowe - Warszawa 1976 r..
[2] Gaweł I., Kalabińska M., Piłat J.: Asfalty drogowe. WKiŁ, Warszawa 2014.
[3] https://pl.wikipedia.org/wiki/Jezioro_Asfaltowe, dostęp 08.09.2017
[4] https://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Bermudez, dostęp 08.09.2017
[5] https://en.wikipedia.org/wiki/Asphalt, dostęp 08.09.2017
[6] https://en.wikipedia.org/wiki/Oil_sands, dostęp 08.09.2017
[7] https://pl.wikipedia.org/wiki/Asfaltyt, dostęp 08.09.2017
[8] http://www.orlen-asfalt.pl/PL/DlaMediow/Aktualnosci/Strony/Kto-wynalazl-asfalt.aspx, dostęp 23.10.2017 
[9] Grabowski W., Słowik M.: Nawierzchnie asfaltowe z dodatkiem asfaltu naturalnego Trinidad Epuré, Przegląd Budowlany 9/2012
[10] http://www.selenizza.eu/_ressources/document/brochure-selenizza-en.pdf, dostęp 08.09.2017
[11] http://www.nbpco.net/naturalbitumen.htm, dostęp 08.09.2017

« powrót

 
 
 

Marki Grupy ORLEN